مرتضى مطهرى
51
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
مكتب ، ايدئولوژى مكتب يا ايدئولوژى چيست و چگونه تعريف مىشود ؟ چه ضرورتى است كه انسان به عنوان يك فرد و يا به عنوان عضو يك جامعه پير و يك مكتب باشد و به يك ايدئولوژى بپيوندد و ايمان داشته باشد ؟ آيا وجود يك ايدئولوژى براى فرد يا جامعهء انسان ضرورى است ؟ مقدّمهاى اينجا لازم است . فعّاليّتهاى انسان دو گونه است : التذاذى و تدبيرى . فعّاليّتهاى التذاذى همان فعّاليّتهاى سادهاى است كه انسان تحت تأثير مستقيم غريزه و طبيعت و يا عادت - كه طبيعت ثانوى است - براى رسيدن به يك لذّت و يا فرار از يك رنج انجام مىدهد ، مثلا تشنه مىشود و به سوى ظرف آب دست مىبرد ، گزندهاى مىبيند و پا به فرار مىگذارد ، ميل شديد به سيگار پيدا مىكند و سيگار آتش مىزند . اين گونه كارها كارهايى است موافق و ملايم با ميل ، و مستقيما با لذّت و رنج سر و كار دارد . كار لذّتآور با نوعى جاذبه انسان را به سوى خود مىكشد و كار رنجآور با نوعى دافعه انسان را از خود دور مىسازد . فعّاليّتهاى تدبيرى كارهايى است كه خود آن كارها جاذبه يا دافعهاى ندارند و غريزه و طبيعت ، انسان را به سوى آن كارها نمىكشاند و يا از آنها دور نمىسازد ،